معرفی کمیته مهندسی رودخانه



تعاريف مهندسی رودخانه
در مورد مهندسی رودخانه و دامنه و ارتباط آن با ساير رشته‌های علمی و مهندسی،‌ انديشمندان تعاريف مختلفی ارائه نموده‌اند كه با وجود نقاط اشتراك در مفاهيم اصلی، از يك سو نشاندهنده ديدگاه‌های مختلف در حوزه عمل اين رشته و از سوی ديگر نتيجه جوان بودن آن می باشد. تعاريف بعضی از صاحبنظران به شرح زير می‌باشد:‌

پرينس (A. Prins):
«مهندسی رودخانه به منظور افزايش بهره‌وری انسان از رودخانه‌ها و كاهش خسارات و جنبه‌های منفی آنها می‌باشد و مانند هر علم مهندسی كاربردی ديگر، مهندسی رودخانه نيز بهره كاملی از علوم ديگری نظير هيدرولوژی، مورفولوژی، انتقال رسوب، پوتامولوژی، هيدروليك و زمين‌شناسی می برد.

مارگارت پترسن (M.S.Pettersen):
مهندسی رودخانه عبارت است از مجموعه‌ای از كارهايی مربوط به برنامه‌ريزی، طراحی، ساخت و بهره‌برداری كه به منظور اصلاح شرايط طبيعی رودخانه برای تأمين بهتر نيازهای انسان صورت می‌گيرد.

موريس ويگارد (M. Vigard):
مهندسی رودخانه را می‌توان برنامه‌ريزی و انجام كارهايی برای كنترل جريان رودخانه، كنترل تراز رودخانه، كنترل رژيم رسوبی رودخانه، كنترل كيفيت آب رودخانه و يا تركيبی از موارد مذكور تلقی نمود.

  اهداف مهندسی رودخانه
  ساماندهی رودخانه
  مهار سيل
  مهار فرسايش كناره و بستر
  هدايت جريان در يك مسير مشخص
  كنترل رسوب
  ايجاد شرايط مناسب برای كشتيرانی
  برداشت آب از رودخانه
  استحصال انرژی از جريان رودخانه
  تأمين بهره‌ برداری از مصالح رودخانه ‌ای
  بهره‌برداری از مصالح رودخانه‌ای
  حفظ كيفيت آب
  آزادسازی و احياء اراضی حاشيه رودخانه
  ايجاد شرايط مناسب برای پرورش صيد و آبزيان
  بهبود و حفظ محيط زيست رودخانه‌ای
  ايجاد امكانات تفريحی در رودخانه و حاشيه آن

  كارهای مهندسی رودخانه
  آب شكن - Groins
  روكشها (پوششهاي حفاظتي) - Revetments
  ديوارهاي حائل (ديواره‌های حفاظتی قائم) - Retaining Walls
  گوره‌ها (خاكريزهای سيل‌بند) - Levees
  ديواره‌های سيل‌بند - Flood Walls
  ميان‌برها - Cut off
  پاكسازي موانع و درختان و . . . - Predhing, cleaning & Snagging
  لايروبی - Dredging
  انحراف سيل - Flood Diversion
  بندها (انحرافی، تنظيمی و . . . ) - Weir, Barriar, Barrage
  آب بندهای كشتيرانی - Navigation locks
  ديواره هادی - Guide Bank
  ديواره دسترسی - Approach Bank
  پيش بند - Apron
  بندال - Bandal
  تثبيت كننده‌هاي بستر - Bed stabilizers
  شيب‌شكن - Drop st
  كف بند - Sill
  رسوب برگردانها - Sediment Diverters
  پره ها - Vanes

  معرفي كميته مهندسي رودخانه
كميته مهندسی رودخانه انجمن از آغاز فعاليت انجمن كار خود را به شكل نسبتاً گسترده‌ای آغاز نموده و با مشاركت فعال اعضای خود فعاليت‌های مختلفی را در طول چند سال گذشته انجام داده است كه برخی از اقدامات آن عبارت است از:
  برگزاری كارگاه آموزشی ـ تخصصي مهار فرسايش رودخانه
  برگزاری كارگاه آموزشی — تخصصی مهار سيلاب رودخانه
  برگزاری گردهمايی نقش بيمه و شركتهای بيمه در كاهش خسارات سيل
  برگزاری جلسات سخنرانی علمي متعدد
  همكاری علمی با سمينار مهندسی رودخانه اهواز
  تهيه كتابنامه مهندسی رودخانه
  تهيه پيش‌نويس راهنمای مهار فرسايش و حفاظت سواحل رودخانه‌ها